Arend Jan Zwarteveen over Zin in Lesgeven

Bij mensen het gevoel versterken of ze een goede leraar kunnen worden. Dat is vooral wat Arend Jan Zwarteveen wil bereiken in de driedaagse training Zin in Lesgeven voor geïnteresseerden die de stap naar onderwijs overwegen.

Arend Jan {foto} werkt als docent, trainer en onderzoeker bij de lerarenopleiding van Hogeschool Windesheim en promoveert onder andere op het effect van de training bij de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is mede-oprichter van Zin in Lesgeven. Ooit begonnen als leraar wis-, natuur- en scheikunde, onder meer in het voortgezet speciaal onderwijs aan pubers met leer- en opvoedingsmoeilijkheden (vso-lom), geeft Arend Jan nu het vak onderwijskunde.

ZininLesgeven

Liefde voor de doelgroep
Zijn hart ligt nog altijd bij pubers, vertelt hij. En hij weet – ook uit wetenschappelijk onderzoek – dat deze liefde voor de doelgroep een belangrijke voorspeller is voor het slagen als leraar. Gezag krijg je als Nederlandse leraar namelijk vooral op basis van relatie, niet op basis van autoriteit.
Voor second-career teachers – de term die Arend Jan liever gebruikt dan ‘zij-instromers’– is het dus belangrijk dat ze iets met de doelgroep tieners en jongeren hebben. Daarom zoekt Arend Jan in de biografie van potentiële second-career teachers naar aanknopingspunten op dit gebied. ‘Ben je voetbaltrainer geweest of deed je iets in de scouting? Dan sta je al met 1-0 voor.’

Gevoel van het te zullen kunnen
Arend Jan vervolgt: ‘Belangrijke vragen voor deelnemers zijn: Word ik er gelukkig van om leraar te zijn? Past het beroep bij me? Is er een fit? Er gemotiveerd en enthousiast voor zijn is ook van belang. Net als het vertrouwen in zichzelf dat ze het leraarsvak in de vingers kunnen krijgen. Zoals Pippi Langkous al zei: ”Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk wel dat ik het kan.” Dit heet ook wel self efficacy: denken dat je het zult kunnen. Zin in Lesgeven heeft als doel om deelnemers meer self efficacy te bezorgen.'
In die groei heeft trainer Arend Jan een faciliterende rol, maar de andere deelnemers aan de training zijn net zo belangrijk. ‘Het gebeurt ook door wat de deelnemers tegen elkaar zeggen, bijvoorbeeld na een mini-lesje van tien minuten.’

‘Er is veel te leren’
Mensen moeten tot slot tijdens de training het gevoel krijgen dat er nog veel te leren is, want het leraarschap is een vak. Daarom behandelt Arend Jan op de eerste trainingsdag veel leertheorieën, zodat deelnemers tot de conclusie komen: ‘Er is best veel te leren!’
Arend Jan: ‘Het onderwijs krijgt er graag mensen bij die beseffen dat ze nieuwe kennis en vaardigheden nodig hebben. Geen mensen die denken: Hoe moeilijk kan het zijn? Ik heb mijn sporen immers al verdiend. Geen leerling is gelijk aan een ander, dus onderwijs is maatwerk. Voor alle leerlingen in jouw klas. Ik draag graag uit dat leraar-zijn prachtig is, maar … niet voor iedereen.’  

Klik hier voor meer informatie over ons aanbod voor de training Zin in Lesgeven.